مهدی اکبری
از کجا شروع کنم؟
بازگشت به مسیر متریک‌های کسب‌وکار
فصل ۱۱ · بازاریابی را به زبان مالی ترجمه کندرس ۱۲۸ از ۱۳۸

سود اقتصادی

سود عملیاتی پس از کسر هزینه سرمایه به‌کارگرفته‌شده.

۲۰ دقیقه مطالعهدرس ۵ از ۹ این فصلانتشار بازبینی
بعد از این درس

سود عملیاتی پس از کسر هزینه سرمایه به‌کارگرفته‌شده.

فهرست این درس

یک کسب‌وکار ممکنه در صورت مالی سودآور باشه، اما بازدهی کمتر از انتظاری بسازه که سرمایه‌گذاران برای ریسک سرمایه‌شون می‌خوان. در این حالت سود حسابداری مثبته، ولی ارزش اقتصادی ایجاد نشده.

Economic Profit یا سود اقتصادی، سود عملیاتی پس از مالیات را بعد از کسر هزینه سرمایه به‌کارگرفته‌شده اندازه می‌گیره. EVA یکی از نام‌های شناخته‌شده این خانواده متریک‌هاست.

چرا این به‌دردت می‌خورد

  • هزینه فرصت سرمایه را وارد تحلیل کنی
  • بین سود حسابداری و ارزش‌آفرینی فرق بذاری
  • رشد دارایی و موجودی را کنار سود بسنجی
  • پروژه‌ها را با توجه به ریسک سرمایه مقایسه کنی
  • اثر آزادکردن سرمایه در گردش را ببینی

فرمول‌ها

هزینه سرمایهCost of Capital = Capital Employed × WACC
سود اقتصادیEconomic Profit = NOPAT − Cost of Capital

NOPAT سود عملیاتی پس از مالیاته. WACC میانگین موزون هزینه منابع سرمایه مثل بدهی و حقوق صاحبان سهامه.

مثال عددی

یک شرکت این وضعیت را داره:

  • NOPAT: ۱٫۴۵ میلیارد تومان
  • Capital Employed: ۱۰ میلیارد تومان
  • ۵۰٪ سرمایه سهام با هزینه موردانتظار ۱۲٪
  • ۵۰٪ بدهی با هزینه ۶٪
WACC(50% × 12%) + (50% × 6%) = 9%
هزینه سرمایه10 × 9% = 0.90 billion toman
سود اقتصادی1.45 − 0.90 = 0.55 billion toman

شرکت بعد از پوشش بازده موردانتظار سرمایه، ۵۵۰ میلیون تومان ارزش اقتصادی ساخته.

تفسیر علامت سود اقتصادی

نتیجهتفسیر
مثبتبازده عملیاتی از هزینه سرمایه بیشتر بوده و ارزش ساخته شده.
صفرفقط بازده موردانتظار تأمین‌کنندگان سرمایه پوشش داده شده.
منفیسود حسابداری برای جبران هزینه فرصت سرمایه کافی نبوده.

فرق Economic Profit و ROI

ROI یک نرخ درصده؛ Economic Profit یک مبلغ ریالی. فرض کن:

پروژهسرمایهROIهزینه سرمایهسود اقتصادی
A۲ میلیارد۲۵٪۱۰٪۳۰۰ میلیون
B۲۰ میلیارد۱۵٪۱۰٪۱ میلیارد

پروژه A نرخ بالاتری داره، ولی B ارزش ریالی بیشتری می‌سازه. تصمیم خوب به محدودیت سرمایه، ریسک و فرصت‌های جایگزین بستگی داره.

بازاریابی چطور روی EVA اثر می‌گذارد؟

بازاریابی می‌تونه NOPAT را با فروش و Margin تغییر بده، اما روی سرمایه هم اثر داره:

  • تنوع زیاد SKU موجودی را بالا می‌بره.
  • شرایط اعتباری طولانی حساب‌های دریافتنی را زیاد می‌کنه.
  • بهبود Forecast موجودی را کم می‌کنه.
  • هماهنگی کانال سرمایه در گردش را آزاد می‌کنه.

گاهی کاهش جزئی فروش همراه با آزادشدن سرمایه می‌تونه سود اقتصادی را بهتر کنه.

WACC و ریسک

هزینه سرمایه نباید یک عدد دلخواه باشه. پروژه پرریسک‌تر معمولاً نرخ موردانتظار بالاتری می‌خواد. استفاده از WACC یکسان برای تمام پروژه‌ها ممکنه پروژه‌های پرریسک را بیش‌ازحد جذاب و پروژه‌های کم‌ریسک را ضعیف نشون بده.

خطاهای رایج

  • استفاده از Net Profit به‌جای NOPAT بدون توضیح
  • حذف سرمایه در گردش از Capital Employed
  • استفاده از WACC نامتناسب با ریسک
  • مقایسه مبلغ EVA شرکت‌های با اندازه بسیار متفاوت بدون زمینه
  • تفسیر سود حسابداری مثبت به‌عنوان ارزش‌آفرینی قطعی
  • نادیده‌گرفتن تعدیلات حسابداری موردنیاز
تمرین

شرکتی ۲٫۲ میلیارد تومان NOPAT، پانزده میلیارد Capital Employed و WACC برابر ۱۱٪ داره. هزینه سرمایه و Economic Profit را حساب کن و نتیجه را تفسیر کن.

جمع‌بندی

Economic Profit سود عملیاتی پس از مالیات را بعد از کسر هزینه فرصت سرمایه می‌سنجه. این متریک روشن می‌کنه سود حسابداری آیا واقعاً بیشتر از بازده موردانتظار سرمایه بوده یا نه.

اگر فقط چند چیز از این درس بماند:
  • سود اقتصادی هزینه سرمایه را هم کم می‌کنه.
  • NOPAT منهای Capital Charge مبنای محاسبه‌ست.
  • عدد مثبت به معنی ارزش‌آفرینی اقتصادیه.
  • بازاریابی روی سود و سرمایه هر دو اثر می‌ذاره.

اگر خواستی بیشتر بخوانی

بخش ۱۱.۳ کتاب Marketing Metrics Economic Profit را NOPAT منهای هزینه سرمایه تعریف می‌کنه و هزینه سرمایه را حاصل Capital Employed ضربدر WACC می‌دونه.

یادداشت شخصی و خودسنجیاختیاری؛ فقط روی همین دستگاه ذخیره می‌شه
هنوز یادداشتی ذخیره نشده.
درس رو تموم کردی؟

فقط با تأیید خودت، این درس کامل‌شده ثبت می‌شه.

مطالب تکمیلی

برای ادامه یادگیری

مقاله آموزشیچگونه اثر واقعی یک کمپین بازاریابی را اندازه‌گیری کنیم؟مشاهده مقاله آموزشیسود پیش از بهره، مالیات و استهلاکمشاهده مقاله آموزشیبازگشت سرمایه بازاریابیمشاهده