مهدی اکبری
از کجا شروع کنم؟
بازگشت به مسیر متریک‌های کسب‌وکار
فصل ۱۱ · بازاریابی را به زبان مالی ترجمه کندرس ۱۲۶ از ۱۳۸

سود پیش از بهره، مالیات و استهلاک

سنجش عملکرد عملیاتی پیش از اثر ساختار تأمین مالی، مالیات و استهلاک.

۱۵ دقیقه مطالعهدرس ۳ از ۹ این فصلانتشار بازبینی
بعد از این درس

سنجش عملکرد عملیاتی پیش از اثر ساختار تأمین مالی، مالیات و استهلاک.

فهرست این درس

دو شرکت از نظر محصول و فروش شبیه هم هستن، اما یکی با بدهی زیاد تأمین مالی شده و دیگری با سرمایه سهام‌دار. یکی هم دارایی‌هایش را سریع‌تر مستهلک می‌کنه. Net Profit آن‌ها ممکنه تفاوت زیادی داشته باشه، حتی اگه عملیات اصلی مشابه باشه.

EBITDA مخفف Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortizationه. این متریک تلاش می‌کنه نتیجه عملیاتی را پیش از اثر ساختار تأمین مالی، مالیات و برخی اقلام غیرنقدی حسابداری نشون بده.

چرا این به‌دردت می‌خورد

  • عملکرد عملیاتی شرکت‌ها را با اثر کمتر از ساختار مالی مقایسه کنی
  • اثر بهره، مالیات و استهلاک را جدا ببینی
  • توان تقریبی عملیات برای تولید جریان نقدی را بررسی کنی
  • حاشیه EBITDA را در طول زمان دنبال کنی
  • بین عملکرد کسب‌وکار و سیاست حسابداری فرق بذاری

فرمول از سود خالص

EBITDAEBITDA = Net Profit + Interest + Taxes + Depreciation + Amortization

مثال عددی

در مثال مشترک فصل:

  • Net Profit: ۲٫۵۶ میلیارد تومان
  • Interest: ۴۰۰ میلیون تومان
  • Taxes: ۲۴۰ میلیون تومان
  • Depreciation: ۶۰۰ میلیون تومان
  • Amortization: ۲۰۰ میلیون تومان
محاسبه2.56 + 0.40 + 0.24 + 0.60 + 0.20 = 4.00 billion toman

EBITDA برابر ۴ میلیارد تومانه.

حاشیه EBITDA

حاشیه EBITDAEBITDA Margin = EBITDA ÷ Revenue × 100
مثال4 ÷ 12 × 100 = 33.33%

یعنی عملیات پیش از بهره، مالیات و استهلاک، حدود یک‌سوم Revenue را باقی گذاشته.

EBITDA چه چیزی را حذف می‌کند؟

آیتمچرا کنار گذاشته می‌شود؟
Interestبه ساختار بدهی و تأمین مالی مربوطه.
Taxesبه قوانین و موقعیت مالیاتی وابسته‌ست.
Depreciationهزینه حسابداری دارایی‌های مشهوده.
Amortizationهزینه حسابداری دارایی‌های نامشهود یا هزینه‌های سرمایه‌ایه.

EBITDA جریان نقدی نیست

این یکی از مهم‌ترین محدودیت‌هاست. EBITDA این موارد را نادیده می‌گیره:

  • سرمایه‌گذاری جدید در تجهیزات و نرم‌افزار
  • تغییر موجودی و حساب‌های دریافتنی
  • پرداخت اصل بدهی
  • مالیات نقدی واقعی
  • هزینه جایگزینی دارایی‌های فرسوده

پس بالا بودن EBITDA الزاماً به معنی Cash Flow قوی نیست.

مثال مقایسه‌ای

شرکتEBITDACapexتغییر سرمایه در گردش
A۴ میلیارد۳ میلیارد۸۰۰ میلیون خروج نقد
B۴ میلیارد۵۰۰ میلیون۱۰۰ میلیون ورود نقد

EBITDA یکسانه، ولی وضعیت نقدی دو شرکت کاملاً متفاوته. بنابراین برای تصمیم سرمایه‌گذاری Free Cash Flow را هم ببین.

Adjusted EBITDA

بعضی شرکت‌ها هزینه‌های «غیرتکرارشونده» را هم حذف و Adjusted EBITDA گزارش می‌کنن. این کار می‌تونه مفید باشه، اما خطر دست‌کاری داره. اگه هر سال هزینه‌های زیادی به‌عنوان استثنایی حذف بشن، عدد دیگر تصویر بی‌طرفی از عملیات نیست.

خطاهای رایج

  • معادل‌گرفتن EBITDA با Cash Flow
  • نادیده‌گرفتن Capex و سرمایه در گردش
  • مقایسه EBITDA گزارش‌شده با Adjusted EBITDA
  • حذف مکرر هزینه‌های واقعی به‌عنوان غیرتکراری
  • استفاده از EBITDA برای کسب‌وکارهای دارایی‌بر بدون دیدن استهلاک
  • قضاوت سودآوری نهایی بدون بهره و مالیات
تمرین

Net Profit شرکتی ۱٫۹ میلیارد، Interest برابر ۳۰۰ میلیون، Taxes برابر ۲۱۰ میلیون، Depreciation برابر ۴۵۰ میلیون و Amortization برابر ۱۴۰ میلیون تومانه. EBITDA را حساب کن. سپس توضیح بده چرا بدون Capex نمی‌تونی Cash Flow را نتیجه بگیری.

جمع‌بندی

EBITDA عملکرد عملیاتی را پیش از بهره، مالیات، استهلاک و Amortization نشون می‌ده. برای مقایسه عملیات مفیده، اما جای Cash Flow، Net Profit یا Economic Profit را نمی‌گیره.

اگر فقط چند چیز از این درس بماند:
  • EBITDA اثر ساختار مالی و بخشی از سیاست حسابداری را کم می‌کنه.
  • حاشیه EBITDA برای مقایسه اندازه‌ها مفیده.
  • EBITDA جریان نقدی نیست.
  • Capex و سرمایه در گردش را جدا بررسی کن.

اگر خواستی بیشتر بخوانی

بخش ۱۱.۱ کتاب Marketing Metrics EBITDA را یک برآورد تقریبی از عملکرد و جریان نقدی عملیاتی می‌دونه و در عین حال درباره نادیده‌گرفتن استهلاک دارایی‌ها هشدار می‌ده.

یادداشت شخصی و خودسنجیاختیاری؛ فقط روی همین دستگاه ذخیره می‌شه
هنوز یادداشتی ذخیره نشده.
درس رو تموم کردی؟

فقط با تأیید خودت، این درس کامل‌شده ثبت می‌شه.